CBD-producten worden in Europa regelmatig verkocht met een natuurlijke, plantaardige of biologische uitstraling. Maar voor CBD in voedingsmiddelen trekt het Hof van Justitie van de Europese Unie nu een duidelijke grens.
Het Europese Hof bepaalde op 5 november dat een voedingsmiddel op basis van CBD niet als biologisch mag worden gecertificeerd zolang het product niet officieel is toegelaten om in de Europese Unie als levensmiddel op de markt te worden gebracht.
De uitspraak lijkt op het eerste gezicht technisch, maar kan belangrijk zijn voor producenten van CBD-olie, gummies, capsules en andere eetbare CBD-producten die zich binnen Europa als biologisch willen positioneren.
Geschil begon in Frankrijk
De zaak ontstond in Frankrijk.
De Franse toezichthouder voor oorsprongs- en kwaliteitslabels, INAO, had biologische certificeringsinstanties laten weten dat producten op basis van natuurlijke CBD en voedingsmiddelen waaraan CBD is toegevoegd niet als biologisch konden worden gecertificeerd. Een uitzondering gold onder meer voor gewone hennepzaadolie die niet extra met CBD was verrijkt.
De Franse brancheorganisatie Syndicat professionnel du chanvre was het daar niet mee eens en stapte naar de Franse Conseil d’État.
Die rechter vroeg vervolgens aan het Hof van Justitie van de Europese Unie hoe de Europese regels precies moeten worden uitgelegd.
Centraal stond een opmerkelijke juridische vraag: kan CBD wel onder de biologische landbouwregels vallen wanneer het tegelijkertijd nog geen toestemming heeft gekregen om als levensmiddel op de Europese markt te worden verkocht?
CBD geldt als ‘novel food’
De Europese Commissie beschouwt CBD dat als voedingsmiddel wordt gebruikt als een zogenoemd novel food.
Dat zijn voedingsmiddelen of ingrediënten die vóór 15 mei 1997 niet in significante mate binnen de Europese Unie werden geconsumeerd.
Voor dergelijke producten moet eerst worden aangetoond dat ze veilig zijn voordat ze op de Europese markt mogen worden gebracht.
Voor verschillende CBD-producten lopen of liepen aanvragen voor zo’n toelating, maar CBD heeft momenteel nog geen algemene EU-toelating als voedingsmiddel.
Het Europese Hof benadrukt dat dit op zichzelf niet betekent dat CBD per definitie gevaarlijk is. Het betekent vooral dat de vereiste Europese markttoelating nog ontbreekt.
Biologisch keurmerk kan consument vertrouwen geven
Juist daar zit volgens het Hof het probleem.
Een biologisch keurmerk is niet alleen een technische aanduiding voor de manier waarop een gewas is geteeld. Het geeft consumenten ook een positief signaal over de kwaliteit en legitimiteit van een product.
Wanneer een voedingsmiddel nog niet eens officieel is toegelaten voor verkoop, kan het volgens het Hof misleidend zijn wanneer hetzelfde product ondertussen wel een Europees biologisch keurmerk draagt.
Het Hof schrijft daarom dat biologische certificering niet los kan worden gezien van de regels die bepalen of een voedingsmiddel überhaupt legaal op de markt mag worden gebracht.
Eerst moet dus aan de voedselwetgeving worden voldaan. Pas daarna kan biologische certificering aan de orde komen.
Ook export vormt geen eenvoudige uitweg
Opvallend is dat de uitspraak niet alleen relevant is voor producten die binnen de Europese Unie verkocht worden.
Ook CBD-voeding die in Europa wordt geproduceerd maar uitsluitend bedoeld is voor export naar landen buiten de EU kan niet zomaar een Europees biologisch certificaat krijgen zolang de vereiste markttoelating ontbreekt.
Volgens het Hof zou een ander oordeel het vertrouwen in het Europese biologische keurmerk kunnen aantasten.
Daarmee raakt de uitspraak mogelijk ook Europese CBD-producenten die vooral naar internationale markten exporteren.
Uitspraak geldt niet voor alle hennepproducten
Belangrijk is dat de uitspraak niet betekent dat alle producten van Cannabis sativa voortaan uitgesloten zijn van biologische certificering.
Hennepzaden en traditionele hennepzaadolie vallen bijvoorbeeld niet automatisch onder dezelfde novel-foodproblematiek.
Ook gewone hennepvoeding die al lange tijd in Europa wordt gebruikt, kan onder voorwaarden gewoon biologisch worden geproduceerd en gecertificeerd.
Het verschil zit vooral bij producten waarin CBD als afzonderlijk ingrediënt aanwezig is of waarin het CBD-gehalte bewust is verhoogd.
Een fles biologische hennepzaadolie is juridisch dus iets anders dan een CBD-olie die bedoeld is voor orale consumptie.
Europese CBD-sector zit al langer in juridische onzekerheid
De uitspraak past binnen een bredere Europese discussie over CBD.
De markt is de afgelopen jaren snel gegroeid. CBD verschijnt inmiddels in oliën, gummies, capsules, cosmetica, dranken en tal van wellnessproducten.
Tegelijkertijd loopt de Europese regelgeving achter op de commerciële ontwikkeling van de markt.
Producenten hebben te maken met verschillende regels voor voeding, cosmetica, medicijnen en nationale cannabiswetgeving. De juridische status van een product kan daardoor afhangen van de samenstelling én van de manier waarop het wordt verkocht.
Daar komt bij dat veel CBD-producten jarenlang al vrij verkrijgbaar waren terwijl formele novel-foodtoelating ontbrak.
EFSA onderzoekt veiligheid van CBD-producten
De discussie over toelating beweegt ondertussen wel verder.
De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA publiceerde in september nieuwe wetenschappelijke beoordelingen van zowel geïsoleerde CBD als cannabisextracten met een hoog CBD-gehalte.
Daarbij werden aanvragen beoordeeld voor producten die bijvoorbeeld tot 30 milligram CBD per dag als voedingssupplement zouden leveren.
Die beoordelingen zijn onderdeel van het traject richting mogelijke toekomstige novel-foodtoelating.
Een positieve wetenschappelijke beoordeling betekent echter nog niet automatisch dat een product onmiddellijk in alle Europese landen verkocht mag worden. Uiteindelijk is ook formele markttoelating nodig.
Wat betekent dit voor CBD-merken?
Voor merken die CBD-producten positioneren als premium, natuurlijk of biologisch is de uitspraak vooral commercieel relevant.
Juist binnen de CBD-sector spelen termen als organic, natural en plant-based een grote rol in marketing.
Een officieel biologisch keurmerk kan daarbij extra vertrouwen wekken en hogere prijzen rechtvaardigen.
Maar zolang CBD-voedingsmiddelen geen Europese markttoelating hebben, kunnen bedrijven die stap dus niet zetten.
Dat maakt officiële novel-foodtoelating niet alleen een voedselveiligheidskwestie, maar mogelijk ook een belangrijk commercieel voordeel zodra de eerste producten uiteindelijk worden goedgekeurd.
Conclusie: eerst legaal als voedingsmiddel, daarna pas biologisch
Het Europese Hof heeft met deze uitspraak een duidelijke volgorde vastgesteld.
CBD kan in principe afkomstig zijn uit biologisch geteelde hennep en valt als landbouwproduct niet buiten de biologische regelgeving.
Maar wanneer CBD wordt verwerkt in een voedingsmiddel, moet dat product eerst legaal op de Europese markt mogen worden verkocht.
Pas daarna kan een biologisch keurmerk worden verleend.
Voor de Europese CBD-industrie betekent dat dat producenten voorlopig niet alleen moeten aantonen hoe hun hennep wordt geteeld, maar eerst de veel grotere horde van de novel-foodregelgeving moeten nemen.
Bronnen: Hof van Justitie van de Europese Unie en InfoCuria
